Havenstad in het hart van Europa

Dipcity

DIPCITY, een Interreg IIIB project

Dit Dipcity project is begin 2009 afgerond en de resultaten van het project kunnen worden ingekeken onderaan deze bladzijde.

Beschrijving van het project

DIPCITY is een samenwerkingsproject tussen vier grote binnenhavens in Noordwest-Europa, waarvan er twee in België liggen (Brussel en Luik) en twee in Frankrijk (Rijsel en Parijs). Met dit project wensen de partners de binnenhavens meer als duurzame instrumenten voor de stad te ontwikkelen. DIPCITY staat voor “Development of Inland Ports as Sustainable Tools for the CITY".

Heel concreet zullen de partners rond vijf actuele thema’s werken die de band tussen de stad en de haven willen versterken. Voor elk van die thema’s werd een ‘teacher’ aangesteld. Hij is verantwoordelijk voor de rondetafels en de uitwisseling van ervaringen. De vijf thema’s zijn de volgende:
Het afvaltransport en het recyclagetraject.De aantrekkelijkheid van de havenzones en de stadsintegratie. De multimodaliteit.De rol van de havens in de stedelijke distributie.De havenveiligheid en de milieuaspecten.

Het DIPCITY project kan rekenen op een financiering van het Interreg IIIB programma voor Noordwest-Europa van 2,1 miljoen euro gespreid over een periode van 3 jaar. De Haven van Brussel is de pilootpartner van het project terwijl de Haven van Rijsel verantwoordelijk is voor het financiële beheer ervan. Het project loopt op 31 december 2007 af.

Het DIPCITY project kadert in maatregel 2.1 «duurzame mobiliteit» van het Interreg IIIB programma. De ontwikkeling van de binnenhavens is een van de doelstellingen van het transportbeleid van de Europese Unie (cfr. het Witboek met als titel ‘La politique européenne des transports à l’horizon 2010: l’heure des choix’) en valt samen met de noodzaak om het duurzame transport te promoten.

Thema’s

1.Het afvaltransport en het recyclagetraject via de waterweg. Het gaat om een nieuwe potentiële markt voor de waterweg waarvoor in Rijsel en Luik reeds systemen operationeel zijn. De ervaring van die beide Havens zal als basis dienen. De andere partners in het project zullen de verschillende systemen die in Rijsel en Luik zijn geïmplementeerd onderzoeken. De Haven van Brussel wil onderzoeken op welke manieren dit systeem in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan worden toegepast en ook de Haven van Parijs is op zoek naar mogelijke ontwikkelingen. Het afvaltransport via de waterweg is een meer milieuvriendelijke transportmodus die de weg vermijdt. Tegelijk biedt het aanzienlijke voordelen die gunstig zijn voor de mobiliteit (minder vrachtwagens op de weg) en het milieu (beperking van de uitstoot in de lucht, minder geluidshinder) in de stad. De Haven van Rijsel neemt in dit thema de leiding op zich.

2. De aantrekkelijkheid van de havenzones en de stadsintegratie. De relatie tussen stad en haven is een brandend actueel thema. In talrijke havensteden lopen projecten voor de heropwaardering van hun vroegere ‘waterfront’. Om de toekomst van de havenactiviteiten binnen een stadsomgeving veilig te stellen zijn de havens verplicht de aantrekkelijkheid van hun havenzones te verbeteren, o.m. via de organisatie van evenementen voor een « breed publiek ». Dit maakt deel uit van de strategie voor de stedelijke integratie van een haven, een strategie die o.m. de Haven van Brussel al meerdere jaren nastreeft. De Haven van Brussel zal de rondetafelgesprekken rond dit thema leiden.

3. Het versterken van de multimodaliteit. Binnenhavens zijn vooral trimodale platforms waar goederen worden overgeslagen tussen waterweg, spoor en weg. Een versterking en modernisering van dit multimodale karakter is noodzakelijk om de havenactiviteiten verder te ontwikkelen. De nadruk komt hier te liggen op de stimulering van de duurzame transportmodi (waterweg en spoor). De autonome Haven van Parijs neemt de leiding op zich inzake multimodaliteit.

4. De rol van de havens in de stedelijke distributie. Behalve de goederenoverslag spelen de havens ook een rol als opslagplaats van goederen vóór hun distributie in de stad. Voordat ze worden verdeeld kunnen goederen nog transformaties ondergaan (zo kunnen ze op paletten worden gelegd, worden verpakt, van etiketten voorzien, enz.). Deze distributiefunctie van binnenhavens wordt steeds belangrijker aangezien goederen kunnen worden opgeslagen op korte afstand van de plaats waar ze worden geconsumeerd, waardoor er heel snel op de vragen van de markt kan worden ingespeeld. De levering van de goederen in de stad gebeurt vervolgens met kleinere vrachtwagens, die voor minder overlast zorgen. De Haven van Parijs, die te midden van een van de grootste consumptiecentra van Europa ligt, neemt het voortouw in dit thema.

5. De aspecten veiligheid en milieu van de havenactiviteiten. Het gaat om maatregelen die binnen het kader van de ‘ISPS’ regels en van een nieuwe richtlijn inzake havenveiligheid verplicht zijn. In dit verband zal de rol worden onderzocht die binnenhavens kunnen spelen om de havenbedrijven te ondersteunen. Vervolgens zullen maatregelen worden bestudeerd om de milieu-impact van havenactiviteiten te beperken. De Haven van Luik zal de rondetafelgesprekken rond dit thema leiden.

Voorstelling van de partners

De Haven van Brussel

De Haven van Brussel is een gewestelijk overheidsbedrijf. Als autoriteit en havenbeheerder voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de Haven verantwoordelijk voor het onderhoud van het kanaal te Brussel.

De Raad van Bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (hoofdaandeelhouder met 56%), de stad Brussel (35%), 8 Brusselse gemeenten (5,1%) en de Gewestelijke Investeringsmaatschappij voor Brussel (3,9%).
De opdrachten van de Haven zijn vastgelegd in een beheerscontract met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
De Haven stelt een masterplan op voor de toekomstige ontwikkeling van de haven (horizon 2015). Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan dat document.

De Haven van Brussel is "lead partner" voor het Interreg IIIB ‘DIPCITY’ project.

De Haven van Luik

De Haven van Luik is een autonome haven, met aan het hoofd een Raad van Bestuur die voor de helft is samengesteld uit vertegenwoordigers van de stad Luik en de gemeenten en voor de helft uit vertegenwoordigers van het Waals Gewest. Door zijn statuut van autonome haven is de Haven van Luik verantwoordelijk voor zijn eigen inkomsten en uitgaven.

De Haven van Rijsel

Ports de Lille is een externe dienst van de ‘Chambre de Commerce et d’Industrie de Lille Métropole’. Ports de Lille treedt naar zijn klanten toe op als havenautoriteit, die hen infrastructuur en materiaal ter beschikking moet stellen. De haven treedt echter ook op als operator, die met eigen personeel, eigen trafieken beheert om eigen inkomsten te genereren.

Ports de Lille is verantwoordelijk voor het financiële beheer van het Dipcity project.

De Haven van Parijs

De Port autonome de Paris is een in 1970 opgerichte overheidsinstelling met als opdracht de oprichting, de ontwikkeling, het onderhoud en de commerciële exploitatie van de havenruimtes in Ile-de-France. Parijs is de eerste binnenhaven in Frankrijk en de tweede in Europa.